اخبار ویژه: خبرگزاری آریا – آیا عربستان آماده است که صفحه روابط با ایران را ورق بزند؟

اخبار ویژه: خبرگزاری آریا – آیا عربستان آماده است که صفحه روابط با ایران را ورق بزند؟

آیا عربستان آماده است که صفحه روابط با ایران را ورق بزند؟

پارسا- المانیتور نوشت: علامت هایی از گرم شدن روابط میان ایران و عربستان سعودی دیده می شود.
به گزارش سرویس بین الملل پارسا، المانیتور در گزارشی نوشت:
محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، روز ششم سپتامبر در مصاحبه با شبکه تلویزیونی المیادین گفت: “ما در همه زمینه های مهم برای جهان اسلام، آماده همکاری با کشورهای اسلامی هستیم…. اگر دولت سعودی آماده ورق زدن صفحه باشد، ایران نیز برای این کار آماده است.”
با این که عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، سخنان ظریف را “خنده دار” توصیف کرده است، ولی علامت هایی حاکی از این وجود دارد که به دنبال چشم انداز در حال تغییر در منطقه، شاید گرم شدن تدریجی روابط نیز روی دهد.
گسل میان ایران و عربستان سعودی عمیق است، زیرا این دو کشور در جنگ های سوریه و یمن از دو جناح متحاصم پشتیبانی می کنند. مقامات ایران در ماه سپتامبر ٢٠١۵ مقامات عربستان را به سوء مدیریت منجر به ازدحام و مرگ بیش از ٢۴٠٠ نفر از حجاج در مکه از جمله بیش از ۴٠٠ نفر ایرانی متهم کردند و در ماه ژانویه سال ٢٠١۶ نیز به دنبال اعدام شیخ نمر النمر روحانی سعودی به دست عربستان، جماعتی در ایران به سفارت سعودی در تهران تجاوز کردند. ریاض بلافاصله پس از این اقدام روابط خود با ایران را قطع کرد.
با وجود این واکنش جبیر به ظریف، روند رویدادها شاید بیانگر بهبود تدریجی شرایط باشد. نخست آن که، ایران و عربستان سعودی ترتیباتی را مقرر کردند که زمینه شرکت زائران ایرانی در مراسم حج سال جاری پس از ممانعت ایران از حضور شهروندان خود در مراسم سال گذشته فراهم شود. هر دو دولت دیدارهای عاجل از سوی مقامات ایرانی و سعودی برای بازرسی از اماکن دیپلماتیک را کم اهمیت دانسته اند.
مهم ترآن که، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، شاید در صدد باشد تا مداخله پرهزینه خود در جنگ های سوریه و یمن را کاهش دهد. استفان دی مستورا، فرستاده ویژه سازمان ملل به سوریه، روز هفتم سپتامبر اظهار داشت جنگ سوریه در حال فروکش کردن و پیام بسیار روشن برای جناح مخالف این است که اگر آنها قصد داشتند در جنگ پیروز شوند، حقایق نشان می دهد که دیگر این اتفاق روی نخواهد داد. بنا بر این، اکنون زمان دستیابی به صلح است.”عربستان سعودی همچنان به دنبال متحد ساختن مخالفان در سوریه برای حضور در گفتگوهای مهیا شده از سوی سازمان ملل برای انتقال سیاسی است.
در یمن، پادشاهی عربستان با افزایش توجهات بین المللی به مسئله حملات هوایی علیه اهداف غیر نظامی مواجه است.
هزینه و تلفات جنگ در یمن از جمله شیوع بیماری وبا که ۵٠٠ هزار نفر از مردم را که بیش از نیمی از آنها کودک هستند مبتلا کرده است، کابوس روابط عمومی برای عربستان سعودی محسوب می شود – که هیچ پایانی برای آن متصور نیست و به احتمال یمن کشوری در گیر بحران مزمن در شبه جزیره باقی خواهد ماند. حمایت ایران از گروه های مسلح حوثی باعث طولانی تر شدن این مناقشه شده، ولی مداخله آن در مقایسه با باتلاق عربستان سعودی کم هزینه بوده است.
علامت دیگر تغییر در جهت ورزش بادهای سیاسی در یمن، نقش رئیس جمهور سابق علی عبدالله صالح است که تلاش کرده است اختلافات اخیر خود با متحدان حوثی را برطرف سازد. بسیاری معتقدند که صالح در تلاش برای باقی نقش چند ده ساله خود به عنوان صاحب قدرت نهایی در یمن، شاید با همه طرف ها از جمله عربستان سعودی بازی می کند.
نتیجه نهایی برای عربستان سعودی شاید حسرت خوردن از پیامدهای منزوی کردن قطر باشد. ریاض و شرکای آن با شکستن یکپارچگی شواری همکاری خلیج [پارس] عمق راهبردی خود را از دست داده و کشورهای عضو را وادار کرده اند که مراودات خود با ایران را به تنهایی شکل دهند. جای شگفتی نیست که قطر همان گونه که ماه گذشته در این ستون توضیح دادیم نخستین کشور در این زمینه است. عمان همیشه گفتگو را بر درگیری ترجیح داده است. یک شگفتی در این میان دبی است که روابط تجاری محکم خود با ایران را باقی کرده و شاید در نهایت بر ابوظبی که رهبری اقدامات سخت تر علیه ایران را بر عهده داشته است، تسلط یابد.
همه این موارد هفته گذشته و در خلال دیدار صباح احمد الجابر الصباح، امیر کویت، از واشنگتن به اوج خود رسید. امیر کویت با ذکاوت خود توانست بحران ایحاد شده ناشی از قطع روابط با قطر در ماه ژوئن را پیش بینی کند و به سرعت درصدد آشتی برآید. در خلال این دیدار، تماس تلفنی وساطت شده از سوی رئیس جمهور دونالد ترامپ میان ولیعهد عربستان سعودی و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، به ظاهر ناکارآمد بوده است و به اتهام زنی های بیشتر از سوی طرفین انجامیده است.
در بازنگری گذشته، به نظر می رسد که نشست ماه می میان سران آمریکا، عربستان سعودی و کشورهای اسلامی، شاید نقطه اوج رویکرد به مسائل منطقه ای بود که در همان آغاز به شکست انجامید. پس از برگزاری این نشست، شورای همکاری خلیج پارس با بدترین بحران خود رو به رو شده است. در همین حال، ایران در حال ساخت شبکه ای از همکاری ها – با کشورهای عراق، سوریه، قطر، ترکیه و حماس از هر دو مذهب شیعه و سنی – بوده که این کشور را هر چه بیشتر به کانون اقدام تبدیل کرده است. ولیعهد عربستان که روند بلند پروازانه نوین سازی اقتصادی و اجتماعی کشورش را آغاز کرده است، بهتر از همه از زیان های کاهش ذخایر مالی مطلع است. علل ریشه داری برای خصومت میان ایران و عربستان وجود دارد و هیچ بهبود سریعی برای آن به ویژه در خاورمیانه دیده نمی شود. ولی مزیت ایجاد رابطه همکاری و نه قطع آن شاید در درس هایی باشد که در ریاض و تهران و دیگر پایتخت های منطقه باعث اصلاح روابط شود.

پیشنهاد ویژه :   پیشنهادی: دلارهای خانگی وارد بازار شد/ صراف‌ها: فروشنده ها زیاد شدند - اخبار پارسا