اخبار ویژه: ضرورت آشنایی مبلغان اعزامی با نیازهای روز جوانان شیعه در اروپا/ از خوش‌نامی تشیع در فرانسه تا نگرانی نسبت به جریان سلفی‌ها در این کشور

اخبار ویژه: ضرورت آشنایی مبلغان اعزامی با نیازهای روز جوانان شیعه در اروپا/ از خوش‌نامی تشیع در فرانسه تا نگرانی نسبت به جریان سلفی‌ها در این کشور

حجت الاسلام و المسلمین جازاری از مبلغان فعال در کشور فرانسه گفت: تعداد جلسات امسال فوق العاده بیشتر نسبت به سال های گذشته بود.. امروز جریان های شیعه و مسلمان در باختر به دنبال پاسخ پرسش هایی بودند که در گذشته بین مجالس سنتی کمتر رایج بود.

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری «حوزه»،
هرساله مراسم ایام عزاداری اباعبدالله حسین(ع) در کشورهای اروپایی از جمله
فرانسه با شکوه برگزار می شود و این مراسم ها فرصتی برای معرفی اسلام ناب و
مکتب تشیع است. در همین راستا سرویس بین الملل خبرگزاری حوزه با حجت
الاسلام و المسلمین سعید جازاری از مبلغان عرصه بین الملل در کشور فرانسه
که به امر تبلیغ دین مبین اسلام می پردازند به گفت‌وگو پرداخته است.

حجت‌الاسلام والمسلمین سعید جازاری متولد ۱۳۵۳
در مشهد است. تحصیلات حوزوی‌اش را در مشهد آغاز کرد و برای ادامه تحصیل به
حوزه قم آمد. وی که سطح چهار حوزه و فوق لیسانس حقوق خصوصی از دانشگاه
امام صادق(ع)  و دارای دکترا
در رشته ادیان شرقی و تمدن اسلامی و فوق دکترا در رشته ادیان از
دانشگاه سوربون می باشد چند سالی است که به کشور فرانسه مهاجرت کرده است.
از دیگر سوابق وی می‌توان به ده سال سابقه تدریس کفایه و مکاسب، مدیریت
برخی مدارس علمیه تهران، استاد دانشگاه کاتولیک فرانسه، عضو لابراتوار مرکز
مطالعات دین و اسلام پاریس و عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب قم
اشاره کرد.

 

برگزاری مراسم های عزاداری در ایام حسینی را امسال به لحاظ کمی و کیفی در فرانسه نسبت به سال های گذشته چطور ارزیابی می کنید؟

امسال نسبت به سال گذشته و سال های  قبل از نظر کیفی
مراسم ها رشد ارزشمندی داشت. در محفل افغانستانی ها بالاترین جمعیت جوان را
شاهد بودیم و محفل خوجه ها در دو نقطه پاریس بالاترین رشد جمعیت جوان را
داشت. این فضای کیفی که گستره جوان ها را نشان می داد، پیام هایی را همراه
خود داشت. نکته دوم که در واقع قسمتی از آن پیام ها است این بود که معمولا
در خواست جلسات پرسش و پاسخ در شب های محرم نمایان بود. در مجلس خوجه ها که
جریان اصیل شیعه هستند و از ماداگاسکار و هندوستان بوده و یکی از بهترین
جریان های شیعه در اروپا هست و منظم ترین مراسم ها را برگزار می کنند و
متشکل ترین مجموعه شیعه اند ؛جلسه پرسش و پاسخشان را بعد از مراسم سنتی شب
عاشورا از ساعت  ۱۲شب آغاز کرده و تا ساعت ۳ صبح این جلسات ادامه پیدا کرد؛
در حالی که بین آنها افراد شاغل و پزشک، مهندس، دانشجو و کارمند بودند و
باید صبح سر کار خود اماده می شدند به استثنای روز یکشنبه که پایان هفته بود
در شب های شام غریبان و روز های قبل از آن عطش فهم جدید دینی را درآنها
شاهد بودیم.

مهمترین نکات و موضوعاتی که در جلسات بزرگداشت و سوگواری امام حسین (ع) در ایام دهه اول محرم مطرح می شد چه مسائلی بود؟

امروز جریان های شیعه و مسلمان در باختر به دنبال سوال
هایی بودند که در گذشته بین مجالس سنتی کمتر رایج بود که چند نمونه از این
سوال ها را بیشتر از قبل جوان ها طرح می کردند و منتظر پاسخ بودند. خانم ها
بحث فمینیسم و حقوق زن را پیگیر بودند که نگاه اسلام و تشیع به حقوق زنان
چیست. در طول این ۳ شب این موضوع از جمله سوالات محوری در بین خانم ها بود
که آن موقع شب جمعیتشان تقریبا بالاتر از ۱۵۰ نفر بود. سوال دوم؛ بحث تغییر
دین و مذهب بود که موضع اسلام و سپس تشیع در این مورد چیست. در اصطلاح
اپستازی یک جریانی در مسیحیت قدیم بود و امروز واتیکان موضع متفاوتی دارد و
می خواستند؛ بدانند موضع اسلام چگونه است. بحث دیگر حقوق بشر و موضع تشیع
نسبت به این گزینه بود که ما در ۱۰ شب کرامت انسانی را در اسلام و سایر
ادیان مطرح کردیم و به دنبال این بودیم که در این سه مکتب به صورت ریشه ای
خلقت و هویت  انسان دارای بار ملکوتی است و تغییرات و تعبیرات نجاست و پاکی
عارضی است. جالب اینجاست که در مجموعه جوانان شیعیان در باختر این سوال ها
امسال پررنگ تر بود و سال گذشته کمتر دیده می شد و ۶ سال قبل اصلابرخوردی
با این سلسله سوال ها نمی کردم .

حجت الاسلام و المسلمین جازاری از مبلغان فعال در کشور فرانسه

گرایش جوانان به دین و مذهب با رویکرد عرفانی

یکی دیگر از گزینه های مهم مسئله ترویج جریان های
عرفانی در بین برخی گروه های شیعی و غیر شیعی مسلمان بود. یکی از مسائلی که
امروز در باختر بازگو شده و جوانان به آن گرایش پیدا کرده اند، بحث دین و
مذهب بر پایه رویکرد عرفانی است. در پاریس در کنار شیعیان جمعیت عرفانی
صوفی و درویش های فراوانی داریم که در پاریس چندین مرکز مذهبی دراویش که
نقش بندی ها و سلسله صوفی ها در این ها از مهمترین آنهاست از حومه پاریس و
در خود پاریس فعالند. در ضمن این مراسم ها آنچه پر رنگ بود جوان ها از دو
سه مرکز بیشترین سوالشان و نقطه تمرکزشان این بود که چگونه مذهب را از مسیر
عرفانی نگه داشتن کنند. در دل این سوال نوعی هراس از نگاه های فقهی و کلامی بسته
نه از مطلق نگاه فقه و کلام. نوعی اضطراب برای این ها ایجاد شده بود خصوصا
اینکه آنها اقلیتی هستند در دل اکثریت. خود شیعه در فرانسه اقلیتی در دل
مسلمان ها است و خودش اقلیت مطلقی در دل مسیحیت است که دین حاکم بر فرانسه
بوده برای اینکه این ها در محیطی که اقلیت مطلقند زندگی می کنند. جمعیت
اسلام اکثریتی است و حدود ۱۴ میلیون اهل سنت در فرانسه هستند و خود این
جریان اقلیتی است در قبال مسیحیت که اکثریت است.

ضرورت آشنایی مبلغان اعزامی با نیازهای روز جوانان شیعه در اروپا

 جوان شیعی که در فرانسه زندگی می کند و سر کار می رود و
با فرهنگ آنجا اعم از ازدواج، قوانین اداری با شرایط جامعه بایستی کنار
بیاید این مسائل او را دچار اضطراب کرده است. از طرفی اصول عقائد از طرفی 
دائره فقه هرکدام برای او یک برنامه ای را تعریف کردند .این جوان در ضمن
این برنامه چگونه می تواند با نگه داشتن آن عقاید در این جامعه متکثر از نگاه
فرهنگ و مذهب زندگی کند، فضای موجود ناخواسته به سمتی حرکت داده که به سمت
عرفان های کاذب یا غیر کاذب  بروند و به این اندیشه برسند که آیا می شود که
تشیع را با نوعی جریان عرفانی در باختر نگه داشتن کرد. آنها می خواهند راهی پیدا
کنند که نگه داشتن عقیده با همان شکل و شمایلی که در بودیسم هست میسر شود. به
طوری که یک بودیسم هرگز در یک جمع با مذاهب دیگر به اختلاف و اشکال بر نمی
خورد  چه در حلال و حرام و چه در حوزه ارتباطات روحی و معنوی. این نگاه
موجب شده که این جوانان به دنبال یک همچنین راهکاری باشند اگر چه این
راهکار می تواند نکات مثبتی داشته باشد، اما دورنما نگرانی هایی برای امثال
من ایجاد می کند. این اضطراب از فقه و علم اصول کلام و عقیدتی را ما باید
رفع کنیم و رفع این اضطراب یک پروسه زمان بند هست و بعد اینکه راهکارش
چیست؛ طبیعتا برای مبلغانی که در آینده می خواهند در اروپا به امر تبلیغ
بپردازند توجه به این نکته ضروری است و اهمیت بالایی دارد.

نیازهای امروز و آینده جوانان شیعه در باختر صرفا به
مناسبت های مراسم مذهبی و سنتی بسنده نشده و نکته های کلیدی مطرح شده است.
امسال افرادی در مراسم می آمدند که از دواج کرده بودند و یکی از زوجین شیعه
و دیگری مسیحی بود که طبق فرهنگ فرانسه ازدواج کرده بودند. یکی از این
زوجین سوالش این بود که جامعه شیعه نسبت به ما چه نگاهی دارد و استفاده از
ابزارهای عرفانی که بتوانیم دینمان را به طور شخصی نگه داشتن کنیم و مرزبندی
هایمان و  خط کشی ها ما را از جامعه جدا نکند چگونه میسر است و تصورشان این
بود که مورد پذیرش جامعه شیعی نیستند و فقه آنها را رد کرده و علم اصول،
عقائد و کلام  آنها را زوج سعادتمند نمی داند در حالیکه آنها به این مکتب
علاقه مند هستند و حتما راهی که در مسیر بودیسم هست به آنها کمک می کند .

حجت الاسلام و المسلمین جازاری از مبلغان فعال در کشور فرانسه

ضرورت بازشناسی مذهب برای جوانان شیعه در اروپا

 این ها تصورات و ذهنیاتی است که در بستری ایجاد شده و
طبیعتا تکلیف من و امثال من را بالا می برد که اول بازشناسی مذهب را برای
آنها شروع کنیم و سوالات و گمشده های آنها را برایشان پاسخ فراهم کنیم .

در یکی از مراسم ها که جوان های خوجه که تحصیلاتی
بالایی دارند حضور داشتند خواهان آن بودند که در آن یک ساعت مراسم که مداحی
است بیایند و اشکالات و سوالاتشان را مطرح کنند من به مدیر آنها گفتم نمی
خواهید جلسه سنتی ادامه پیدا کند؛ با تعجب پاسخ داد که نیاز امروز ما
دانستن و شناختن مذهب است آن هم در دنیایی که تلاطم زیادی را در اعتقادات
مذهبی ایجاد می کنند این پیام البته در داخل هم وجود دارد و این نیاز هست و
این پیام مهمی است که در اروپا بیشتر به چشم می خورد.

طرح سوال های جدید جوانان شیعه فرانسه در محافل حسینی

کمیت جلسات امسال فوق العاده بیشتر نسبت به سال های
گذشته بود. تمام جمعیت ها اعم از عراقی ها و لبنانی ها که برخی از شب ها
بیش از ۱۵۰۰ نفر بودند  و جمعیت خوجه هایی که بسیار منظم زیبا و با لطافت
مراسم ها را برگزار می کردند و همچنین جلسات ایرانی ها؛ مجموعا کم و کیف
تغییر پیدا کرده بود و از نظر کیفی جمعیت جوانی که مجالس را به گونه ای در
مسیر نگاه خودشان اداره می کردند اما آنچه برای من و امثال من جالب توجه
بود سوال های جدیدی بود که قبلا مطرح نبود.

سئوال: در ایام محرم شاهد برپایی دسته های
عزاداری در برخی از خیابان های کشورهای اروپایی هستیم که نقش مهمی در ترویج
معارف مکتب حسینی دارد آیا چنین دسته هایی در فرانسه وجود دارند ؟

در برخی از کشورها مثل فرانسه حضور خیایانی در ایام
محرم وجود ندارد؛ نه به این معنا که دولت منعی کرده باشد بلکه فضای آن پیش
نیامده تا امروز و طرح این موضوع شنیده نشده است.در طول نه سالی که در این
کشور هستم تاکنون شاهد نبودیم که جریان های شیعی کنار هم قرار بگیرند و
مراسم نمادین در خیابان ها داشته باشند .یکی از علل آن شاید این باشد که
جریان شیعی در فرانسه از تنوع نژادی، نوعی و لسانی مختلفی برخوردار
است.مجموعه افغانستانی ها، پاکستانی ها، عراقی ها، لبنانی ها، هندی و
آفریقا مستقلند و در عین استقلال غنای خودشان را دارند و آثار این تنوع
جمعیتی موجب شده که  در کنار هم قرار نگیرند و شمل واحدی ندارند. دوم آنکه
فرانسه مهمترین کشوری است که مرکز ثقل اهل سنت و متفکرین بزرگ اهل سنت و
جریان های رادیکال و میانه رو اهل سنت هست که در فرانسه فعالند و چون
جریان  اکثریتی اند قریب به بیش از ۲ هزار مسجد و مرکز عبادی مسلمان ها را
در فرانسه داریم که غالبا بواسطه اهل سنت ساماندهی و اداره می شوند شاید این
فضا به گونه ای مقتضای شمل شیعه به معنای خاصش را ایجاد نکرده است .

 

پیشنهاد ویژه :   پارسا نیوز: ۸ چالش‌ مهم علی کریمی

شیعه در فرانسه خوش نام است

در فرانسه شیعه عنوان خوش نامی دارد بهترین آثاری که در
خصوص شیعه نوشته شده و در واقع حیثیت غنای معارف شیعه را دارد در فرانسه
از سال ۱۹۵۰ میلادی تا امروز نوشته شده است.چون در باختر آثار دو پهلو داریم
اما فرانسه جزو نخستین کشورهایی است که نسبت به شیعه کار میدانی و مطالعاتی
و دانشگاهی ارزشمندی انجام داده و جرو نخستین کشورهایی است که شیعیان به
آنجا مهاجرت کردند .مهاجرت شیعیان لبنان، شیعیان آفریقا از زنگبار و از
دیگر کشور ها به فرانسه بوده است.نخستین مهاجرت های زنگبار و سنگال و لبنان
به فرانسه بوده چراکه سال ها فرهنگ فرانسه در لبنان حاکم بوده زمانی که
جنگ های داخلی ایجاد شده و سیل مهاجرت های شیعیان لبنان به فرانسه آغاز شده
است .از سال های ۱۹۷۰میلادی مهاجرت ها جدی شده و قبل از آن هم جریان های
شیعه  با لبنانی ها حضور داشتند. در حوزه آفریقا هم همینطور بنابراین سابقه
شیعیان در فرانسه حداقل به نیم قرن می رسد در آلمان هم و در شهر هامبورگ
این سابقه را می بینید که به مسجد هامبورگ و تجار برجسته فرش که قبل از
۱۹۶۰میلادی در هامبورگ مستقر شده بودند، مربوط می شود .

سومین کشوری که قدمت حضور شیعه را دارد انگلستان است که
جریان های هندی که تحت استعمار انگلیس بودند و بیشتر از رجال ثروتمند هند و
پاکستان امروز بودند به انگلیس مهاجرت کردند.این سه کشور پیشکسوت های حضور
شیعه اند و رشد شیعیان در این سه کشور متفاوت هست.

سابقه تحقیق در حوزه تعزیه در فرانسه

در فرانسه ما جریان خیابانی عاشورا نداریم اما در عوض
در فرانسه چیزی هست که در کشورهای دیگر نداریم و آن تئاتر است که در معبر
عموم انجام می شود. فرانسه مطالعات بسیاری را در حوزه تعزیه و تعزیه خوانی
شیعه قبل از دیگر کشورها انجام داده مثل شخصیت شارل ویورلوت متولد ۱۸۸۳
میلادی معروفترین کتاب در حوزه تعزیه بر امام حسین(ع) در فرانسه را چاپ
کرده در سال ۱۹۴۲ م یعنی۳۰ سال از قبل از انقلاب اسلامی .در آن زمان ایشان
بحث عاشورا در منظر هنر ایرانی به تصویر کشیده از این جهت شناخت مراسم های
عزاداری شیعیان در فرانسه در دانشکده های هنرو این سلسله از مراکز علمی
تعریف مثبتی دارد اما این محدود می شود به متخصصین و رجال علم دانشگاه و
دانشجویان و نه در بستر عمومی مردم . متاسفانه گاهی آنچه در کانال های
ماهواره و سایت ها به نام شیعه ترویج می شود اثرمنفی بعضا بر روی مردم متداول
دارد.

 

پیشنهاد ویژه :   اخبار ویژه: چرا اروپا نمی تواند به ایران تضمین عملی بدهد

سئوال: بعد از رخ داد حوادث تروریستی در فرانسه
از یک سو و وجود گروه های سلفی و وهابی در فرانسه نگاه مردم این کشور نسبت
به اسلام تا چه اندازه تحت تاثیر قرار گرفته است؟

خوش‌بختانه در سال های اخیر جریان هایی که به عنوان
عملیات های تروریستی و یا عملیات های ارعابی فعال شدند هیچ کدام با نام
تشیع گره نخورده اند ،نه در مطبوعات اروپا و نه در مطبوعات فرانسه . نکته
دوم این است که قریب به ۱۴ میلیون مسلمان  در فرانسه از کشورهایی چون تونس
الجزایر و مراکش که بیشتر از کشورهای جهان سوم هستند در این کشور به سر می
برند خیلی از این کشورها کشورهایی هستند که ارتباط اهل بیتی آنها قطعی و
۱۰۰ درصدی بوده اما تحت تاثیر حرکت های حنبلی و وهابی این ها امروز با تشیع
مقداری زاویه پیدا کرده و از نظر درونی به سمت رادیکالیسم پیش می روند
.مثلا تونس کشوری است که دانشگاه زیتونیه یا دانشگاه قیروان اولین دانشگاه
دنیای اسلام محسوب می شود و بعد از آن الازهر مصر بوده است.در حال اماده
خیلی از افرادی که در حوزه دانشگاهی فعال بودند به سمت جریان های سلفیسم و
حرکت های تندی رادیکالی وهابی حرکت می کنند که نمونه بارز آن در الجزایر و
مراکش هست.الجزایر کشوری بوده که جریان های فاطمی اهل بیتی تا سال ۱۹۷۰
میلادی در آن پررنگ بوده است.

در همین راستا یک زوج الجزایری برای دریافت پاسخ
سوالاتی که در حوزه اسلام و تطبیق اسلام و مسیحیت داشتند به من مراجعه
کردند و من متوجه شدم خانم از سادات حسنی الجزایر است و ریشه و اصل و نسبش
را به امام حسن(ع) می رساند و می گفت در قبیله و طائفه خودمان هیچ نوع
گرایشی به جریان اهل بیتی وجود ندارد و از ترس اینکه ما را ممکن هست به
تشیع متهم کنند نمی توانیم اصل خود را ابراز کنیم، چون قبایل و طوائف ما در
جنوب غربی الجزایر تحت تاثیر جریان سلفیزم هستند و این جریان ها به فرانسه
مهاجرت کردند این مهاجرت ها  در شکل دهی جریان های رادیکالیزم بی اثر نیست
و ارتباطاتی بین آنها و عاملینی که عملیات های تروریستی را در فرانسه
انجام دادند وجود دارد خیلی از آنها تربیت شده های این نسل و این شرایط
هستند.دولت فرانسه کنترل این شرایط را دارد اما کار بسیار سختی است، اما
برخی از شهرهای جنوبی فرانسه مطلقا دست این ها است.

 

پیشنهاد ویژه :   اخبار ویژه: رادیو دیروز - حقوق بشری که اربابان رادیو فردا به سخره می گیرند!

سئوال: آیا مسلمانان می توانند در کشور فرانسه
به راحتی به فعالیت های تبلیغی و اجرای سنت های اسلامی خود همچون حجاب
اسلامی در مراکز عمومی این کشور بپردازند؟

حجاب در فرانسه مانعی ندارد. مسلمان ها فعالیت خودشان
را دارند  اما محدودیت های وابسته وجود دارد. همچنان که در کشورهای دیگر
اقلیت ها محدودیت هایی دارند .در فرانسه ۱۴ میلیون مسلمان هست نگاه مردم
فرانسه به مسلمان ها به خاطر این اختلاط بیش از یک قرن به طور رسمی فضایی
ایجاد کرده که در دیگر کشورهای اروپایی کمتر دیده می شود مخصوصا آلمان و
این تفاوت نگاه در فرانسه وجود ندارد که بین مذاهب تفاوتی باشد.

اما آن محدودیت هایی که اقلیت در برابر اکثریت دارند
طبیعی است. مسلمانان از کشورهای توسعه نیافته که دارای بحران های اجتماعی و
اقتصادی بودند به فرانسه مهاجرت کردند و باید قضاوت منصفانه در این زمینه
داشته باشیم.

نگرانی نسبت به جریان سلفی ها در فرانسه محسوس است

من یک روحانی شیعه هستم و روحانی های دیگر شیعه از
مذاهب مختلف منبر و سخنرانی دارند و  فعال هستیم و برخورد خاصی با من نمی
کنند و نگاه عمومی هست اما نگرانی نسبت به جریان سلفی ها در فرانسه محسوس
است.

البته فرانسه را استثنا از کشورهای دیگر اروپا مثلا
آلمان می کنم .در مجامع عمومی و غیر عمومی حجاب و بی حجاب فرقی ندارد اما
در حوزه استخدام قوانین خودشان را دارند که باید قوانین لائیک را رعایت
کنند. همینطور که یک خانم راهبه نمی تواند سرش را بپوشاند یک خانم مسلمان
هم نمی تواند حجاب داشته باشد که نمونه اش را از نزدیک دیدم و برای مردم
آنجا این موضوع حل شده است.

 در پاریس بیش از ۲۰۰ مرکز راهبه ها را داریم و در حومه
آن همچنین فعالند و خودشان را با این قانون وفق دادند. ما به عنوان مهمان
های زمان بندی شده دیده می شویم و برخورد علنی و توهین آمیز به مسلمان ها
نمی شود اما اینکه حرکت ها و سیاست ها به گونه ای دیگر باشد اهل فن متوجه
می شوند.

گفت و گو از وجیهه سادات حسینی