پارسا نیوز: ارزش های اخلاقی نزد فیلسوفان مسلمان

پارسا نیوز: ارزش های اخلاقی نزد فیلسوفان مسلمان

پارسا، عضو پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با بیان اینکه یکی از مبانی اساسی اخلاق، ارزش های اخلاقی است و مکاتب مختلف فکری همواره در تلاش بوده اند که نظریه ارزش اخلاقی خویش را تبیین کنند، گفت: به یقین می توان گفت که نظریه اخلاقی ارزش در کنار جهان شناسی، انسانی شناسی و فرجام شناسی، یکی از مهم ترین پرسش های مشترک بشر در طول تاریخ بوده است.

حجت‌الاسلام و المسلمین محمدتقی سبحانی، عضو پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و رئیس قطب تعمیق باورهای دینی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه‌ علمیه قم در سومین نشست علمی «توسعه و تکامل فلسفه» که به همت مؤسسه آموزش عالی حوزوی علامه مجلسی(ره)، وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان برگزار شد، اظهار داشت: این موضوع در بین فیلسوفان و متکلمان مسلمان هم مطرح شده است و هر کدام به فراخور مبانی خویش بدان پاسخ گفته اند.

وی افزود: فلسفه اسلامی که میراث بر نظام فلسفی ارسطوئی – فلوطینی هستند، در این خصوص تلاش کرده است که نظریه ای متناسب با فضای فکر اسلامی عرضه کند و در این خصوص راهی بگشاید؛ اما متأسفانه علی رغم همه تلاش های درخور تقدیر، تاکنون به این مهم دست نیافته و اندیشه اخلاقی فیلسوفان یا اساسا توان تبیین ارزش اخلاقی را ندارد و یا دست کم از ارائه یک نظریه اخلاقی متناسب با اندیشه اسلامی فرومانده است.

پیشنهاد ویژه :   اقتصادی : “معاونت اقتصادی رئیس جمهور”، نقشی بیش از یک مشاور ندارد/ تیم اقتصادی دولت ناهماهنگ است/ عبور ژنرال های اقتصادی از «نهاوندیان» - پارسا | پایگاه خبری

وی تصریح کرد: خلاصه کلام این که یک نظریه ارزش اخلاقی (اسلامی) باید دست کم سه پایه اساسی را تأمین و تضمین کند که عبارتند از، مسئولیت اخلاقی انسان، تبیین معنا و مفهوم ارزش اخلاقی و توان شناخت انسان از ارزش ها.

وی با اشاره به اینکه به نظر می رسد که در مکاتب فلسفی رایج هیچ یک از این سه محور چنان که بایسته است، قابل تامین نیست، گفت: دلیل آن این است که مسئولیت اخلاقی در گرو حریت و قصد آزاد انسان است و فلسفه اسلامی به دلیل باور به حاکمیت اصل ضرورت علی بر فرایند فعل انسان، از اعتقاد به آزادی قصد انسان فرومی ماند.

وی خاطرنشان کرد: فیلسوفان به پیروی از ارسطو، قصد را یکی از عناصر مشترک بین انسان و حیوان می دانند و آن را به میل و ادراک باز می گردانند. از این رو آنان در تعریف فعل ارادی انسان هیچ جائی برای اختیار آزاد انسان که اساس هر ارزش اخلاقی است، نمی گذارند و این بحث در جلسات گذشته بیان شد.

پیشنهاد ویژه :   پارسا نیوز: ابلاغ نقشه محدوده عرصه، حریم و ضوابط حفاظتی و معماری مربوط به ۳ اثر فرهنگی‌تاریخی به استاندار خراسان‌شمالی

وی افزود: فیلسوفان مسلمان براین باورند که خوبی و بدی از مقولات عرفی یا مشهورات عامه است و هیچ واقعیت نفس الامری ندارد. در آخرین تفسیر از این ارزشهای اخلاقی، علامه طباطبائی(ره)  معتقدند که این ارزشها اعتباریات بعد الاجتماع است که انسان به دلیل حب به ذات و قوه استخدام طبیعت، آنها را جعل و اعتبار می کند. در نهایت، این نظریه نمی تواند ماهیت ارزش اخلاقی را توضیح دهد و همه الزام های درونی برای انجام فعل را در یک ردیف می نشاند.

وی تأکید کرد: از نظر قوه تشخیص ارزش های اخلاق نیز این فلسفه ها کاستی های جدی دارد. از این نگاه، شناخت حقیقی تنها بواسطه عقل نظری صورت می گیرد و عقل عملی یا قوه عامله است ویا حداکثر یک دستگاه اعتبارساز می باشد.

وی در پایان ابراز داشت: بر این باوریم که نظریه اخلاقی فیلسوفان بیشترین نزدیکی را به دیدگاه اشاعره دارد حال آن که متکلمان شیعه و معتزله با پذیرش قصد آزاد و نیز واقعی انگاشتن ارزش های اخلاقی و این که عقل عملی قدرت ادراک این حقایق نفس الامری را دارد، یک نظریه اخلاقی اسلامی را عرضه کرده اند./

پیشنهاد ویژه :   پارسا نیوز : خبرگزاری تسنیم - مرفاوی: شخصیت تیم به لحاظ روحی و روانی بالا رفته است/ بازیکنان عنایتی را به عنوان بزرگ‌تر و امین قبول دارند